Archive for April, 2010

ir torna-la auga

este wordpress tenme cousas que non me gustan: as estatísticas que ofrece son paupérrimas –e a min gústame cheirar-; non sei como se poñen as notas ao pé –e precisaba poñer unhas poucas-; tanto widget e tanta **** total paná.

En fin, que sempre nos queda o human being. Improvisemos.

Notas para o artigo anterior:

Resposta conativa: non deixa de lembrarme a Spinoza, malia que nunca o teña lido, e o do mellor dos mundos posibles. Sobre conatus:

First Aristotle, then Cicero and Laertius each alluded to a connection between the conatus and other emotions. In their view, the former induces the latter. They maintained that humans do not wish to do something because they think it “good”, but rather they think it “good” because they want to do it. In other words, the cause of human desire is the natural inclination of a body to augment itself in accordance with the principles of the conatus.

In french:

In the first half of the seventeenth century, René Descartes (1596–1650) began to develop a more modern, materialistic concept of the conatus, describing it as “an active power or tendency of bodies to move, expressing the power of God”.

[…] Although there is much ambiguity in Descartes’ notion of conatus, one can see here the beginnings of a move away from the attribution of desires and intentions to nature and its workings toward a more scientific and modern view. […] Descartes, in developing his First Law of Nature, also invokes the idea of a conatus se movendi, or “conatus of self-preservation”. This law is a generalization of the principle of inertia, which was developed and experimentally demonstrated earlier by Galileo. The principle was formalized by Isaac Newton and made into the first of his three Laws of Motion fifty years after the death of Descartes. Descartes’ version states: “Each thing, insofar as in it lies, always perseveres in the same state, and when once moved, always continues to move.”

No chungo Hobbes:

Furthermore, Hobbes describes emotion as the beginning of motion and the will as the sum of all emotions. This “will” forms the conatus of a body and its physical manifestation is the perceived “will to survive”. In order that living beings may thrive, Hobbes says, “they seek peace and fight anything that threatens this peace”. Hobbes also equates this conatus with “imagination”, and states that a change in the conatus, or will, is the result of “deliberation”. […] I define [conatus] to be motion made in less space and time then can be given; that is, less then can be determined or assigned by exposition or number; that is, motion made through the length of a point, and in an instant or point of time.

As in his psychological theory, Hobbes’s physical conatus is an infinitesimal unit of motion. It is the beginning of motion: an inclination in a specified direction. The concept of impetus, as used by Hobbes, is defined in terms of this physical conatus. It is “a measure of the conatus exercised by a moving body over the course of time”. Resistance is caused by a contrary conatus; force is this motion plus “the magnitude of the body”. Hobbes also uses the word conatus to refer to the “restorative forces” which may cause springs, for example, to contract or expand. Hobbes claims there is some force inherent in these objects that inclines them to return to their previous state. Today, science attributes this phenomenon to material elasticity.

Baruch:

When referring to psychological manifestations of the concept, he uses the term voluntas (will). When referring to the overarching concept, he uses the word appetitus (appetite). When referring to the bodily impulse, he uses the plain term conatus. Sometimes he expands the term and uses the whole phrase, conatus sese conservandi (the striving for self-preservation).

[…] In Spinoza’s world-view, this principle is applicable to all things, and furthermore constitutes the very essence of objects, including the human mind and morals, for these are but finite modes of God.

A siguen as definicións e os posicionamentos. Nós deixámolo aquí.

unha nota segunda sería a relativa aos prudential values: Un enlace. Segundo enlace. E xa está.

Despois das aclaracións a post data:

aínda me falta bastante do artigo por traballar. así de primeiras non podo deixar de relacionar estas cuestións sobre as relacións entre desexo e valor, ou da causalidade das accións e o espazo que queda para a liberdade, co motivo da miña tesiña: liberdade de elección e xénero no sistema educativo español. En que distinto grao condiciona o xénero, a idade, a clase. Ou mellor aínda: como teñen evolucionado eses condicionamentos nas escollas.

de outra orde serían preguntas sobre que estamos a designar cando falamos de “gusto” ou de “valores morais” (ou en que se traducen) cando toca analizar pautas de consumo, escollas a traveso dos itinerarios educativos, etcétera.

Against the Taste Model e outros naufraxios

Estou a traballar sobre un artigo de Griffin: Against the Taste Model, recollido no libro Interpersonal comparisions of Well-Being, editado por Elster and Roemer. A importancia do mesmo radica en que é un filósofo de primeiro nivel que problematiza a posibilidade de medición do benestar e das comparacións interpersonais de utilidade. Ademais de ser fundamentalmente un filósofo moral fala de cousas que teñen que ver coa Economía do Benestar. E faino dun xeito tal que non pode ser claramente clasificado como utilitarista, é crítico con Rawls –que tanto está a influir en moitas das formulacións contemporáneas da Economía do Benestar- e ademais trata estes temas dende un nivel de xeneralidade que fai que a partires de tomalo como referencia se poida construir unha visión dende as raíces.

Against the Taste Model (TM) é un artigo que comeza explicando como existen dúas formas nas que tradicionalmente se relacionan o desexo e o valor, a primeira é o Perception Model (PM), onde o axente desexante é alguén cuns valores, unha persoa que ten construído en si un edificio de prioridades en base a unha moral, un xeito de ver o mundo que fai que cando pousa a súa mirada sobre os obxectos estes sexan máis ou menos desexables. Griffin dinos que a maioría dos especialistas, e el mesmo, se decantan máis por este xeito de velas cousas.

O TM pola contra afirma que os valores que lle asignamos ás cousas están en relación co gusto que teñamos por elas. Esta visión das cousas refire o mundo dos desexos como un lugar onde as persoas teñen uns gustos conformados aos que son obedientes, no sentido de que eses gustos determinan o valor que os obxectos teñen á hora de conformar as preferencias.

Esta é a parte mías accesible do artigo. Despois de explicarnos Griffin estes dous xeitos de relacionar desexo e valor fai unha contextualización histórica acudindo a Hume e a Kant. Hume defende que todo valor –moral, estético, prudencial,…- deriva da resposta conativa aos estímulos que percibimos: todo coñecemento derivaría así da experiencia sensible. Por outro lado nos presenta Griffin a visión de Kant, que defendía a aplicación do TM para algúns valores prudenciais e do PM para os valores morais. Neste punto decide centrarse na figura de Kant debido á influencia que este tivo sobre Rawls, que no fundamental segue o esquema kantiano respecto da relación entre desexo, razón e moral. Neste desenvolvemento do pensamento kantiano fala do concepto de heteronomía da vontade: os nosos valores morais son o resultado das nosas continxencias –xenética, educación, etc- e a vontade respecto da moral non respondería á razón do suxeito se non que sería algo alleo a ela. Hoxe non entendemos unha separación tal entre liberdade e desexo. En Kant o cumprimento do desexo implicaría o imperio da esfera da heteronomía, resultado por tanto das nosas continxencias. Di Griffin que hoxe consideramos que somos libres cando son realizados cada un dos nosos apetitos. Para Kant a liberdade está do lado da razón, contraposta ao imperio da materia. Nacemos morais cando somos autónomos, cando as nosas accións non están gobernadas polas continxencias se non pola lei da que nos teñamos dotado.

Que Griffin diga neste punto que Kant aplica algo así como o PM para os valores morais está a expresar, penso, que a nosa conducta é moral en tanto que sexan eses valores dos que nos teñamos dotado os que organicen as nosas decisións. O resto -os prudential values: a nosa idea de felicidade, o noso concepto de benestar…- poden estar gobernados polas continxencias (TM). Pero entón matiza –Griffin- respecto da postura de Kant e fainos aos economistas a vida un pouco máis complicada:

2. I am perhaps stretching the Perception Model in including Kant. “Perception” suggests detection or recognition of the presence of (moral) properties, and Kant is not a moral realist. Morality, for him, is a rational requirement, and so objective in that sense, but not in the sense that there are moral “objects” existing independently of human thought and reaction. Still, “perception” can be taken without strain to include Kant: One perceives or recognizes a rational requirement.

Against the Taste Model, Interpersonal comparisons of well-being. páx. 48, nota 2. (Elster and Roemer Ed.) Cambridge UP, Cambridge, UK. 1991.

Seguiremos profundando nestes terreos nos que os economistas nos enlamamos. a ver se non quedo atrapado. Ao mesmo tempo penso que é importante para min sentar unhas bases sólidas sobre o tema dos fundamentos das accións que determinana as nosas eleccións, onde se atopa aquí o interese propio e que relación ten co benestar, coa bondade dos resultados. Por iso Griffin é importante neste punto.